اسکن استخوان تمام بدن
اسکن استخوان در تهران
اسکن استخوان در چه مواردی انجام می شود؟
اسکن استخوان (Bone Scan) یک روش تصویربرداری پزشکی هستهای است که برای تشخیص مشکلات استخوانی انجام می شود. این روش با تزریق مقدار کمی ماده رادیواکتیو (معمولاً تکنسیوم-۹۹) و تصویربرداری با دوربین گاما انجام میشود.
✅ مواردی که پزشک اسکن استخوان تجویز میکند:
1. تشخیص متاستازهای استخوانی
برای بررسی اینکه آیا سرطانهای دیگر (مانند سرطان پستان، پروستات، ریه) به استخوانها گسترش یافتهاند یا نه.
2. تشخیص زودهنگام شکستگیها
بهویژه شکستگیهای ریز و پنهان (مثلاً در سالمندان یا ورزشکاران) که در عکس ساده قابل مشاهده نیستند.
3. ارزیابی دردهای استخوانی بدون علت مشخص
وقتی که منشأ درد استخوانی با سایر روشها تشخیص داده نمیشود.
4. بررسی عفونت استخوان (استئومیلیت)
برای افتراق بین التهاب، عفونت یا سایر علل درد و ورم استخوان.
5. تشخیص نکروز استخوانی یا ناهنجاریهای اسکلتی
مانند بیماری لگ-کالوه-پرث، بیماری پاژه یا سایر بیماریهای نادر استخوانی.
اسکن استخوان چگونه انجام می شود؟
اسکن استخوان تصویربرداری عملکردی است. برخلاف رادیولوژی یا سیتیاسکن که شکل استخوان را نشان میدهند، اسکن استخوان فعالیت سلولهای استخوانی را بررسی میکند.
در این روش از مقدار بسیار کمی ماده رادیواکتیو به نام رادیودارو استفاده میشود که معمولاً حاوی مادهای به نام تکنسیوم-۹۹m است.
مراحل انجام اسکن استخوان
مراحل انجام اسکن استخوان به صورت زیر است:
۱. تزریق رادیودارو
مقدار کمی رادیودارو از طریق رگ دست تزریق میشود. این ماده وارد جریان خون شده و به سراسر بدن میرود. اسکن استخوان اغلب در یک مرحله انجام می شود ولی براساس شرایطط بیمار و دستور پزشک ممکن است در دو مرحله انجام شود.
2-1 در برخی روش های اسکن استخوان، اسکن به صورت دومرحله ای انجام می شود به این صورت که بلافاصله بعد از تزریق دارو یک فاز آنژیو یا تری فاز اسکن از بیمار انجام می شود و بعد از ان بیمار با باید 2 تا 4 ساعت منتظر باشد تا اسکن اصلی انجام شود.
2-2. انتظار برای جذب در استخوان
معمولاً ۲ تا ۴ ساعت زمان نیاز است تا ماده در بافت استخوانی جذب شود. در این مدت بیمار میتواند مرکز را ترک کند و بعد بازگردد. نوشیدن آب فراوان در این فاصله توصیه میشود.
۳. تصویربرداری با گاما کمرا
بیمار روی تخت دراز میکشد و دستگاه از بدن تصویربرداری میکند. این دستگاه اشعه ساطع شده از ماده رادیواکتیو را ثبت کرده و تصویر تهیه میکند.
فرآیند تصویربرداری معمولاً ۲۰ تا ۴۵ دقیقه طول میکشد و بدون درد است.
آیا استخوان به ماده رادیواکتیو واکنش نشان میدهد؟
از آنجا که اسکن هستهای روشی است که عملکرد بافتها و اندامهای بدن را بر اساس نحوه جذب مواد رادیواکتیو بررسی میکند، ممکن است برای برخی این پرسش مطرح شود که آیا استخوان نیز میتواند به این مواد واکنش نشان دهد و در تصویربرداری قابل بررسی باشد؟
در جواب باید گفت بله استخوان بافتی زنده است و دائماً در حال بازسازی است. سلولهایی به نام استئوبلاستها مسئول ساخت استخوان جدید هستند.
رادیودارو به طور خاص به بخشهایی از استخوان که فعالیت متابولیکی بالاتری دارند جذب میشود.
هر جا که:
– التهاب وجود داشته باشد
– شکستگی ایجاد شده باشد
– تومور یا متاستاز وجود داشته باشد
– عفونت استخوانی وجود داشته باشد
فعالیت سلولهای استخوانی افزایش پیدا میکند. در این نقاط رادیودارو بیشتر تجمع میکند و در تصویر به صورت نواحی روشنتر دیده میشود که به آنها “هات اسپات” گفته میشود.